Doç. Dr. Hilal Erkazancı Durmuş ile “Çeviribilim Penceresinden Toplumsal Cinsiyet Temelli Şiddet”

İzmir Ekonomi Üniversitesi, İngilizce Mütercim ve Tercümanlık Bölümü, 23 Aralık 2025 Salı günü ETI 320 Özel Alan Çevirisi dersi kapsamında “Çeviribilim Penceresinden Toplumsal Cinsiyet Temelli Şiddet: Aşağılanan Bedenler ve Çeviri” başlıklı bir webinar düzenledi. Zoom üzerinden yapılan etkinlikte, Hacettepe Üniversitesi İngilizce Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalından Doç. Dr. Hilal Erkazancı Durmuş konuşmacı olarak ağırlandı.

Etkinlik, İngilizce Mütercim-Tercümanlık Bölümü Araştırma Görevlisi Aslı Melike Soylu’nun konuğu tanıtması ve Prof. Dr. Neslihan Yetkiner’in kısa konuşması ile açıldı. Ardından sözü alan Erkazancı Durmuş, sunumuna çeviri bağlamındaki şiddeti Bourdieu’nun “simgesel şiddet” kavramı üzerinden ele alarak başladı. Çeviri etiği ve aktivist çeviriye dair kuramsal çerçeveyi çizdikten sonra, “body shaming/beden aşağılama” temasını bu kavramsal kapsamda detaylandırdı. Çevirmenlerin kaynak metindeki beden aşağılama unsurlarını açığa çıkarmak için çeşitli stratejilerle metne müdahale edebileceğini belirterek somut vakalara geçti.

Erkazancı Durmuş, sinema, televizyon ve edebiyattan seçtiği örnekleri, kendi önerdiği çevirilerle karşılaştırmalı olarak inceledi.Yapılan sözcük seçimlerinin ve aktivist çevirmenin metinlerin algılanması üzerindeki etkisine dikkat çekti. Ayrıca, aktivist çevirinin söylemleri sansürlemek yerine eleştirel bir biçimde görünür kıldığını belirtti.

Webinarın kapanışında genel bir değerlendirme yapan Doç. Dr. Hilal Erkazancı Durmuş, ulaştığı beş temel sonuca vurgu yaptı. Bunlar; beden aşağılamanın gündelik dil ve ideal görülen estetik algılar ile şekillenen simgesel bir şiddet aracı olduğu, bu örnekler üzerinde kendini çeşitli düzeylerde gösterdiği, çevirinin beden aşağılamayı görünmez veya görünür olarak yeniden konumlandırabileceği, çevirmenin tercihleri aracılığıyla okurun/izleyicinin eleştirel farkındalığını artırabileceği ve çevirinin aktivist bir amaçla yapılmamış olsa dahi söylem düzeyinde güçlü bir etki yaratabileceği oldu.

Etkinlik, katılımcıların konunun ayrıntıları üzerine tartışma fırsatı buldukları soru-cevap oturumuyla sona erdi.